ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြို့နယ်မှာ ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ Heineken ဘီယာစက်ရုံမှာ အလုပ်သမားအခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိခဲ့တဲ့အပေါ် ကုမ္ပဏီဘက်က ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ဖြေရှင်းမှုမျိုး မရှိတာကြောင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ အလုပ်သမားအရေး ကူညီပေးသူတွေက ပြောပါတယ်။

Heineken ဘီယာစက်ရုံမှာ အလုပ်သမားတွေအပေါ် လုပ်အားအမြတ်ထုတ်တာ၊ အလုပ်သမားအခွင့်အရေး ချိုးဖောက်တာတွေ ရှိနေကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ စက်မှုလက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းပေါင်းစုံ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ် (MICS-TUsF) က ဖေဖော်ဝါရီလ အတွင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

Heineken ဘီယာစက်ရုံဟာ အလုပ်သမားတွေကို ကြားခံအေဂျင်စီကတဆင့် အလုပ်ခေါ်ယူ ခန့်အပ်ပြီး အတည်တကျမခန့်ထားဘဲ ၆ လတကြိမ် စာချုပ်ချုပ်တာ၊ နားရက်မပေးဘဲ အလုပ်ခိုင်းတာ၊ လုပ်ခလစာ မတရားဖြတ်တောက်တာတွေ အပါအဝင် အလုပ်သမားအခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိခဲ့တာပါ။

အလုပ်သမားတွေဆီက တိုင်ကြားချက်တွေကို အခြေခံပြီး အဖွဲ့က စုံစမ်းဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဥရောပလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းကတဆင့် Heineken ကုမ္ပဏီဘက်က တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့ပေမဲ့ အလုပ်သမားတွေအတွက် လုံလောက်တဲ့ ကုစားဖြေရှင်းချက်မျိုး မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

MICS-TUsF အဖွဲ့ချုပ် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ကိုသက်နှင်းအောင်က “Heineken မြန်မာ ကုမ္ပဏီက လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေကို အသုံးချပြီးတော့ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးကို လုံးဝ လိုက်နာခဲ့ခြင်းမရှိတာကို ကျနော်တို့ တွေ့ရတယ်။ အဲဒါအပြင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ အလုပ်သမားတွေအပေါ်မှာ ထပ်မံပြီးတော့ ချိုးဖောက်မှုတွေ လုပ်တယ်။ သူတို့ကတော့ ကုစားမှု ပေးလိုက်ပြီ ဆိုပြီးတော့ လုပ်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ လုံလောက်မှု မရှိတဲ့ ကုစားမှုမျိုးကိုလည်း ကျနော်တို့အနေနဲ့ ရှုတ်ချတယ်။ နောက်တခုက Heineken ကုမ္ပဏီက ဒီကိစ္စကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိရှိ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပေါ်ယံဟန်ပြလုပ်လို့ မရဘူး။ အဲ့တော့ ကျနော်တို့အနေနဲ့ MICS အနေနဲ့ Heineken မြန်မာက စစ်ကောင်စီ အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး အလုပ်သမား အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေအပေါ်မှာ အပေါ်ယံ ဟန်ပြလုပ်ခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆက်လက်ကိုင်တွယ် ဆောင်ရွက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။

အလုပ်သမားအခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို နယ်သာလန်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီရုံးချုပ်ကို အကြောင်းကြားထားပြီး၊ ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ တာဝန်ယူဖြေရှင်းပေးမှုမရှိရင် ထုတ်ကုန်အပေါ် ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့လည်း MICS အဖွဲ့ချုပ်က ပြောပါတယ်။

စက်ရုံအလုပ်သမားတွေဟာ ခိုင်မာမှု မရှိတဲ့ ၆ လအလုပ် စာချုပ်နဲ့ အလုပ်လုပ်ရတဲ့အပြင် နားရက် မရှိဘဲ အလုပ်ဆင်းရတာ၊  အလုပ်ပျက်ကွက်ပါက တရက်ကို ဒဏ်ကြေး ၃၀,၀၀၀ ဖြတ်တောက်တာ၊ ၂ ရက် ဆက်တိုက် ပျက်ကွက်ပါက အလုပ်ထုတ်တာမျိုးတွေ ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကာယကံရှင် အလုပ်သမားတယောက်က “အခွင့်အရေးတွေ ချိုးဖောက်ခံရတာ အများကြီးပေါ့။ ဥပမာပြောရရင် ကျနော်တို့မှာ နားရက်ဆိုတာ မရှိဘူး။ အရှင်းဆုံး ပြောရရင် အလုပ်သမားနေ့တောင် ကျနော်တို့ မနားရဘူး။ ဆင်းရတယ်။ အတင်းအကျပ် မဖြစ်မနေ ဆင်းခိုင်းတယ်။ မဆင်းရင် ဒဏ်ရိုက်တာတွေ၊ နားရက် ခံစားခွင့်ဆိုတာ မရှိဘူး။ တခြားနေ့တွေဆိုတာလည်း ဝေးလာဝေး၊ မဆင်းတဲ့ရက်ထားပါတော့ သူတို့ နားခိုင်းတဲ့ ရက်တွေဆိုလည်း တပြားမှ မရဘူး။ အဲဒီခံစားခွင့်တွေ ဘာမှ မရှိဘူး”လို့ ပြောပါတယ်။

Heineken ဟာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘီယာ အမှတ်တံဆိပ်တခု ဖြစ်ပြီး၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကျင့်ဝတ် (Code of Conduct) အရ အလုပ်သမားတွေကို ခွဲခြားဆက်ဆံတာ မလုပ်ဖို့၊ အလုပ်သမား အခွင့်အရေးတွေကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ ကတိကဝတ် ပြုထားပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ လိုက်နာမှု မရှိဘူးလို့ MICS အဖွဲ့ ချုပ်က ပြောပါတယ်။

အလုပ်သမားတွေဘက်က ပြောဆိုချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး Heineken မြန်မာ စက်ရုံတာဝန်ရှိသူတွေဘက်ကိုတော့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ခြင်းမရှိပါဘူး။ 

နယ်သာလန်အခြေစိုက် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ဘီယာကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ Heineken ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၁၆ ဝန်းကျင်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၆၀ နီးပါး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် Heineken ကုမ္ပဏီဟာ စစ်ကောင်စီအတွက် ဝင်ငွေရလမ်းဖြစ်တဲ့ အခွန်ပေးဆောင်နေတဲ့ အဓိကလုပ်ငန်းတခု ဖြစ်တယ်လို့လည်း Justice for Myanmar အဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံစာတခုမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ 

ဇွဲသစ်