အီရန်နိုင်ငံတဝန်းက လတ်တလော မငြိမ်မသက်မှုတွေဟာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးနိုင်ငံတို့နဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိနေကြောင်းကို ကျယ်ပြန့်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ အထောက်အထားတွေ ရရှိထားတယ်လို့ အီရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆေယဒ်အက်ဘာ့စ် အာရက်ချီက ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်မှာ ပြောကြားခဲ့ပြီး မော့ဆက်အေးဂျင့်တွေက အဲဒီအကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို ညွှန်ကြားဖို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ထောက်ပြနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အာရက်ချီက တီဟီရန်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်ကစပြီး အီရန်ဟာ စက်မှုလုပ်ငန်း အသင်းအဖွဲ့တွေနဲ့ စီးပွားရေးပညာရှင်တွေက စီစဉ်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို မြင်တွေ့ခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်ရက်တွေမှာ ပါဝင်သူတွေ ပိုများလာပြီး အခြေအနေဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာစုဝေးခြင်းမှ အကြမ်းဖက်ပဋိပက္ခတွေအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်ကစပြီး အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ လက်နက်တွေပါ ယူဆောင်လာတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေဟာ ဆန္ဒပြပွဲတွေရှိတဲ့ နေရာတွေကို ဝင်ရောက်လာကာ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို အကြမ်းဖက်မှု၊ သွေးထွက်သံယိုမှုနဲ့ အရှုပ်အထွေးတွေ ဖြစ်စေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရဲတွေနဲ့ အရပ်သားတွေကို  ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း  ပြောဆိုပါတယ်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရက်ချီက  “အီရန်နိုင်ငံအတွင်း အစ္စရေးက စီစဉ်ရေးဆွဲပြီး လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ရှိတယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောဆိုထားချက်တွေ အစ္စရေးမီဒီယာ အစီရင်ခံစာတွေမှာ အပြည့်ပါပဲ။ ထရမ့်ပ်ရဲ့ CIA ညွှန်ကြားရေးမှူး မစ္စတာ မိုက်ခ်ပွန်ပီယိုက သူ့ရဲ့ X လူမှုကွန်ရက်မှာ ‘လမ်းတွေပေါ်ရှိ အီရန်တိုင်းအတွက် နှစ်သစ်ကူးမင်္ဂလာပါ။ သူတို့ဘေးမှာ လမ်းလျှောက်နေကြတဲ့ မော့ဆက် အေးဂျင့်တိုင်းအတွက်လည်း နှစ်သစ်ကူး မင်္ဂလာပါ’ လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ မော့ဆက်အေးဂျင့်တွေက အဲဒီလို အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို ညွှန်ကြားဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့ကြောင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြသနေတာပဲ” လို့ ပြောပါတယ်။

ရဲစခန်းတွေကို တိုက်ခိုက်တာနဲ့ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတွေကို မီးရှို့တာ အပါအဝင် မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မငြိမ်မသက်မှုတွေကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားတဲ့ အကြမ်းဖက်သမားတွေက လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ပြသနေတဲ့ အထောက်အထားတွေကို အီရန်အစိုးရက ရရှိထားကြောင်းလည်း သူက ဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ စစ်ရေးခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာမှာ အီရန်ဟာ စစ်ပွဲကို မရှာဖွေပေမဲ့ စစ်ပွဲကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ထားကြောင်းနဲ့ အီရန်ဟာ အပြန်အလှန် လေးစားမှုအပေါ် အခြေခံပြီး အမေရိကန်နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ အဆင်သင့်ရှိနေပါတယ်လို့ အီရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အာရက်ချီက တနင်္လာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Source: Reuters