အမေရိကန် ပြင်ပနိုင်ငံတွေမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လွှတ်တော်ကြားနာပွဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး ချင်းတိုင်းရင်းသား ခရစ်ယာန်သင်းအုပ်ဆရာတယောက်က သက်သေခံချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန် ပြင်ပနိုင်ငံတွေမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုအခြေအနေ လွှတ်တော်ကြားနာပွဲကို ဒေသစံတော်ချိန် ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကော်မရှင် (USCIRF) က ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့တာပါ။

USCIRF ရဲ့ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်အတွက် အထူးစိုးရိမ်စရာအခြေအနေ ရောက်နေတဲ့နိုင်ငံတွေ စာရင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံလည်း ပါဝင်နေပြီး ဒီကြားနာပွဲမှာ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ တရုတ်၊ ဗီယက်နမ်၊ မြန်မာ၊ အီရစ်ထရီးယားနိုင်ငံတွေက သက်သေထွက်ဆိုသူတွေ အပါအဝင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေ ဖိနှိပ်သတ်ဖြတ်ခံနေရတဲ့ နိုင်ငံတွေက သက်သေခံချက်ပေးသူတွေ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး စာနဲ့သက်သေခံချက်ပေးခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသား သင်းအုပ်ဆရာကတော့  အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ယာယီခိုလှုံခွင့် TPS နဲ့ နေထိုင်သူ ဖြစ်ပါတယ်။

USCIRF ကော်မရှင်နာက သူ့ရဲ့ သက်သေခံချက်ကို ဖတ်ပြခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်တွင်းက မလုံခြုံသေးတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် ယာယီခိုလှုံခွင့် TPS ကို ထရမ့်အစိုးရက သက်တမ်းတိုးပေးသင့်ကြောင်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။

Campaign for a New Myanmar ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဆိုင်မွန်ဘေလ်နက်စ်က “USCIRF ကော်မရှင်နာ ဗစ်ကီဟတ်ဇ်လာက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ယာယီခိုလှုံခွင့် TPS နဲ့ နေထိုင်နေတဲ့ မြန်မာပါစတာရဲ့ သက်သေခံချက်ကို ပြန်ဖြန့်ဝေတဲ့အခါမှာ ကျနော်အရမ်းစိတ်လှုပ်ရှားသွားတယ်။ ဒီ TPS ယာယီခိုလှုံခွင့်ဟာ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ဆို သက်တမ်းကုန်မှာဖြစ်ပါတယ်။ သက်သေခံချက်ပေးတဲ့ ပါစတာက ထရမ့်ပ်အစိုးရရဲ့ TPS ကို ရပ်စဲချက်ကြောင့် မြန်မာပြည်ကို ပြန်ပို့ခံရမဲ့ အခက်အခဲကြုံနေတဲ့ သူ့မိတ်ဆွေ ပါစတာ ၂ ယောက်နဲ့အတူ ရပ်တည်နေတာပါ။ ဒီအခြေအနေမှာ USCIRF ကော်မရှင်နာ ဗစ်ကီဟတ်ဇ်လာက သက်သေခံချက်ကို ဖတ်ပြပေးခဲ့တာပါ။ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ မြန်မာနိုင်ငံကိုပြန်မယ်ဆိုရင် မလုံခြုံသေးတဲ့အခြေအနေတွေကို ဖော်ပြပေးပြီး TPS ကို ပြန်ပေးဖို့ USCIRF က ရည်ညွှန်းလိုက်တာဟာ တကယ့်ကို အံ့မခန်းပါပဲ” လို့ ပြောပါတယ်။

ကမ္ဘာတဝန်း အာဏာရှင်အစိုးရတွေဟာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေကို သူတို့ရဲ့ယုံကြည်ချက်အတိုင်း ကိုးကွယ်တာ၊ သွန်သင်တာနဲ့ ဟောပြောတာတွေကို ကန့်သတ်တာတွေရှိနေတာပါ။

ကမ္ဘာတဝန်း ခရစ်ယာန်အမြောက်အမြားဟာ ဘာသာရေးယုံကြည်ချက်ကြောင့် ခြိမ်းခြောက်ခံရတာ၊ ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချခံရတာနဲ့ သတ်ဖြတ်ခံရတာတွေရှိနေတဲ့အတွက် အမေရိကန်အစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်က ကူညီနိုင်မဲ့ နည်းလမ်းတွေကို ချဉ်းကပ်နိုင်ဖို့ ကြားနာပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့တာလို့ USCIRF ရဲ့ ကြားနာပွဲအတွက် ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။

Burma Research Institute တည်ထောင်သူ  Zo Tum Hmung က “လွှတ်တော်မှာ ဒီမိုကရက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပဲဖြစ်ဖြစ် အခုလို ခရစ်ယာန်အပေါ်ဖိနှိပ်မှုတွေကို သူတို့ကြားနာရတယ်၊ ပြောဆိုကြတဲ့အတွက် ကျနော် တော်တော်လေးအားရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနောည်တို့ မြန်မာပြည်အရေးမှာ အခုလို၊ ရိုဟင်ဂျာအရေးကို သူတို့တော်တော်လေး ဒီမှာ အာရုံစိုက်တယ်။ ကူညီခဲ့တယ်၊ ခရစ်ယာန်အရေးလည်း ပိုပြီးတော့ အာရုံစိုက်လိမ့်မယ်လို့ ကျနော်တော့ မျှော်လင့်ပါတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။

ဒီကြားနာပွဲမှာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအပါအဝင် လွှတ်တော်အမတ် ၈ ယောက်အထိ ပါဝင် အမှာစကားပြောခဲ့ပါတယ်။ 

လတ်တလောအခြေအနေမှာတော့ ထရမ့်ပ်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးရာမူဝါဒအပြောင်းအလဲတွေမှာ မြန်မာ့အရေးအပါအဝင် အကျပ်အတည်းကြုံနေတဲ့ နိုင်ငံတွေအရေးဟာ မေးခွန်းထုတ်စရာ အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။

ဆိုင်မွန်ဘေလ်နက်စ်က “အမေရိကန်အစိုးရဆီက ကျနော်တို့ ဘာလိုအပ်နေတာလဲဆိုတော့ စစ်အစိုးရလက်အောက်မှာ ရုန်းကန်နေရတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေဘက်က ရပ်တည်ပြီးတော့ ဆက်လက်ကူညီပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်အစိုးရဟာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ လောက် မြန်မာပြည်သူတွေကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ထောက်ကူခဲ့ပေမဲ့ ထရမ့်ပ်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးပေါ်လစီတွေ အပြောင်းအလဲပြုလုပ်ချိန်မှာ မြန်မာ့အရေးအပါအဝင် တကမ္ဘာလုံးအတွက် မေးခွန်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ အဲ့ဒါကြောင့် ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအတွက် ရုန်းကန်နေရတဲ့ မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် ထရမ့်ပ်အစိုးရရဲ့ အထောက်အကူတွေ သေချာပေါက်ရနိုင်အောင် အစိုးရတွင်းက မိတ်ဆွေတွေ၊ ကွန်းဂရက်စ်က မိတ်ဆွေတွေနဲ့အတူ ကျနော်တို့ အပြင်းအထန် ကြိုးစားနေပါတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။

၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာ စစ်ကောင်စီဟာ ချင်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ကရင်နီပြည်နယ်နဲ့ နိုင်ငံအနှံ့က ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေအပါအဝင် ရာနဲ့ချီတဲ့ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးခဲ့တာပါ။

ခရစ်ယာန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးတွေအပါအဝင် တခြားဘာသာရေးသမားတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်တာတွေလည်း ကျူးလွန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီအချက်အလက်တွေကို Burma Research Institute အပါအဝင် နိုင်ငံတကာရောက် မြန်မာ့အရေးဆောင်ရွက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက ကုလသမဂ္ဂ၊ နိုင်ငံတကာအစိုးရတွေနဲ့ ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့အစည်းတွေဆီကို သက်သေမှတ်တမ်းတွေပေးပို့ပြီး အရေးယူပေးဖို့ တိုက်တွန်းနေကြပါတယ်။ 

သုတချမ်းသာ