အီရန်ဆန္ဒပြပွဲတွေအတွင်း လူပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီးပြီလို့ အမေရိကန်အခြေစိုက် အီရန်လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများအဖွဲ့ (HRANA) က ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်မှာ အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။

သေဆုံးသူတွေထဲမှာ ဆန္ဒပြသူ အယောက် ၁,၈၅၀၊ အစိုးရနဲ့ဆက်စပ်တဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၃၅ ယောက်၊ အသက် ၁၈ နှစ်အောက် ၉ ယောက်နဲ့ ဆန္ဒပြသူမဟုတ်တဲ့ အရပ်သား ၉ ယောက် ပါပါတယ်။

HRANA ရဲ့ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး စကိုင်လာ သွမ့်ဆင်က သူတို့အဖွဲ့ထဲမှာ ပြန်သုံးသပ်ဆဲ အမှုပေါင်း ၇၇၉ မှုရှိပြီး အတည်ပြုထားတဲ့ သေဆုံးသူဦးရေက အလွန်မြင့်တယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

အီရန်အာဏာပိုင်တွေက ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကို လုံးဝနီးပါး ဖြတ်တောက်ထားပေမဲ့ HRANA က သေဆုံးသူတွေကို အတည်ပြုဖို့ အီရန်နိုင်ငံထဲက မူလရင်းမြစ်တွေရဲ့ ရေရှည်ကွန်ရက်ကို အားကိုးခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

တနိုင်ငံလုံး သီတင်းပတ်ချီ မငြိမ်မသက်မှုတွေနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြင်ပဖိအားတွေ ရှိနေပေမဲ့ အီရန် လုံခြုံရေး ထိပ်တန်းအဖွဲ့အတွင်း အကွဲအပြဲတွေက အစ္စလာမ္မစ် သမ္မတနိုင်ငံရဲ့ ရှင်သန်မှုကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်တဲ့အထိ ရှင်းလင်းတဲ့ လက္ခဏာတွေကိုတော့ မတွေ့ရသေးဘူးလို့ သံတမန် ၂ ယောက်၊ ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရသတင်းရင်းမြစ် ၂ ယောက်နဲ့ လေ့လာသုံးသပ်သူ ၂ ယောက်ကို ကိုးကားပြီး ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။

အီရန်ရဲ့ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် ဖိအားပေးမှုတွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်တို့ရဲ့ အီရန် နျူကလီးယား အစီအစဉ်အပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေအပြီး ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေနဲ့ အကြီးတန်းအရာရှိတွေအပေါ် အီရန်အစိုးရရဲ့ နှိမ်နင်းမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်နေပါတယ်။

ဒီအတွက် စစ်ရေးအရ အရေးယူမယ်လို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က အကြိမ်ကြိမ် ခြိမ်းခြောက်နေချိန်မှာ ဖိအားတွေ ပိုပြင်းထန်လာခဲ့တာပါ။

ရိုက်တာသတင်းဌာနရဲ့ မေးမြန်းချက်ကို တုံ့ပြန်ရာမှာ အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတယောက်က “ရွေးချယ်စရာအားလုံး” ရှိနေဆဲပဲလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

အဖွဲ့အစည်းတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ထရမ့်ပ်က အီရန်ဆန္ဒပြသူတွေကို အင်္ဂါနေ့က တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

အကူအညီတွေ ရောက်လာတော့မယ်လို့ ပြောခဲ့ပြီး အီရန်အရာရှိတွေနဲ့ အစည်းအဝေးတွေကို ဖျက်သိမ်းမယ်လို့လည်း ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က အီရန်မှာ သိသာထင်ရှားတဲ့ သတ်ဖြတ်မှုတွေလို့ သူရည်ညွှန်းတဲ့ ကိစ္စတွေအတွက် တိကျတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေကို ရှာနေပြီး သင့်တော်သလို ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်မှာ ပြောခဲ့ပေမဲ့ ဘယ်ပုံစံနဲ့ တုံ့ပြန်မှုကိုမဆို ပြောဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

အီရန်အစိုးရရဲ့ အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ရေးမိတ်ဖက်ဖြစ်တဲ့ တရုတ် အပါအဝင် အီရန်နဲ့ ကုန်သွယ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေအပေါ် အခွန်ကောက်မယ်လို့လည်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပါတယ်။

လမ်းပေါ် ဆန္ဒပြပွဲတွေနဲ့ ပြည်ပဖိအားတွေကြောင့် အမြင့်ဆုံးအာဏာအဆင့်မှာ ဘက်ပြောင်းတာတွေ မဖြစ်ရင် အီရန်အစိုးရဟာ အားနည်းသွားပေမဲ့ ဆက်တည်တံ့နေနိုင်တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

Source: Reuters