အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို အခြေခံတဲ့ တဖက်သတ် အစီရင်ခံစာတွေက အမှန်တရားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိဘူးလို့ နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့က  အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) မှာ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံကနေ စွပ်စွဲထားတဲ့ အမှုအတွက် တရားရင်ဆိုင်နေရတဲ့ စစ်ကောင်စီက တုံ့ပြန်လိုက်ပါတယ်။

တရားရုံးကြားနာပွဲကိုတော့ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်ကနေ ၂၉ ရက်အထိ သီတင်း ၂ ပတ်ကျော်ကြာ ပြုလုပ်နေတာမှာ ဂမ်ဘီယာဘက်က အရင်လျှောက်လဲနေပြီး မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကတော့ ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်မှ ၂၀ ရက်အထိ တကြိမ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်မှ ၂၉ ရက်အထိ တကြိမ်၊ ၂ ကြိမ် လျှောက်လဲချေပခွင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တရားရုံးကြားနာပွဲကိုတော့ စစ်ကောင်စီခန့် သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန-၂ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလှိုင်နဲ့ ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနဲ့ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် ဒေါက်တာသီတာဦးတို့ ဦးဆောင်တဲ့အဖွဲ့က တက်ရောက်နေကြပါတယ်။

စစ်ကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာတို့အကြား တရားရင်ဆိုင်နေရတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေနဲ့ တရားရုံးရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထား ယုံကြည်ကြောင်း ပြသတဲ့အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ဒီကြားနာပွဲကို တက်ရောက်နေတာလို့ ဖော်ပြပါတယ်။

ကနဦးကြားနာပွဲမှာတော့ ဂမ်ဘီယာဘက်က အစိုးရကိုယ်စားလှယ် တရားရေးဝန်ကြီး၊ ရှေ့နေနဲ့ ပညာရှင်တွေက မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်မှုတွေဟာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ရည်ရွယ်ချက် မြောက်တဲ့အကြောင်း အခိုင်အမာ အထောက်အထားတွေနဲ့ လျှောက်လဲ တင်ပြသွားခဲ့ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ မင်းကြီးကျေးရွာ၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာနဲ့ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ မောင်နုကျေးရွာတွေမှာ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးတွေကို ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်၊ အဓမ္မပြုကျင့်၊ အရှင်လိုက် မီးရှို့သတ်ဖြတ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ကိုးကားပြီးလည်း လျှောက်လဲသွားခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သီတဂူဆရာတော်နဲ့ ဦးဝီရသူရဲ့ လူမျိုးရေးခွဲခြားတဲ့ ဟောကြားချက်တွေကိုလည်း တရားရုံးမှာ အထောက်အထားနဲ့ ပြောဆိုသွားခဲ့တာ ရှိပါတယ်။

မြန်မာဘက်ကတော့ အမှုစတင်တဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလကတည်းက တရားရုံးနဲ့ အပြုသ‌ဘော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သလို တရားရုံးက သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာလအလိုက် အစီရင်ခံစာတွေကိုလည်း တင်သွင်းခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကြီးလေးတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတာကြောင့် အဆိုပါ တရားစီရင်မှုက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့လည်း စစ်ကောင်စီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်မို့ မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတို့ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်နိုင်ရေးအတွက် အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို အခြေခံတဲ့ တဖက်သတ် အစီရင်ခံစာတွေက အမှန်တရားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်းတို့ကို တရားရုံးကိုပြသဖို့ တာဝန်ရှိပြီး   မြန်မာနိုင်ငံက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးရဲ့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်မှု၊ လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှုတို့ အပေါ် ယုံကြည်မှု အပြည့်အဝ ရှိတယ်လို့လည်း ဖော်ပြပါတယ်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးအနေနဲ့ သက်သေအထောက်အထားတွေကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျစွာ သုံးသပ်ပြီးတော့ လူမျိုးသုဉ်းစေမှုကို တားဆီးရေးနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ပါ ဥပဒေမူဘောင်တွေနဲ့ အချက်အလက်မှန်တွေကို အခြေခံပြီးတော့ တရားမျှတပြီး မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်နိုင်မယ်လို့လည်း ယုံကြည်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လာမဲ့ ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်ကစပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေကို အချက်အလက်အရ၊ ဥပဒေကြောင်းအရ မှန်ကန်မှုရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေ မဟုတ်ကြောင်းကို ခိုင်မာတဲ့ သက်သေအထောက်အထား အစုံအလင်နဲ့ တရားရုံးကို လျှောက်လဲသွားမှာဖြစ်ပြီး တရားရင်ဆိုင်နေစဉ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံဟာ အမှုကို တရားရုံးပြင်ပ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတကာ မီဒီယာရှေ့မှာ ငြင်းခုံနေမှာ မဟုတ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) အစိုးရကတော့ ဒီအမှုကိစ္စ လုပ်ပိုင်ခွင့်အားလုံးဟာ NUG နဲ့သာ သက်ဆိုင်ပြီး စစ်တပ်ရဲ့ တင်ပြချက်တွေဟာ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြုတာ မဟုတ်ဘူးလို့ ထုတ်ပြန် ပြောဆိုပါတယ်။

ဒီတရားစွဲဆိုမှုမှာ တရားလို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံနဲ့အတူ ကနေဒါ၊ ယူကေ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနိုင်ငံတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၁ ခုက တရားလိုနိုင်ငံတွေအဖြစ် ပါဝင်လာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။